رفع بوی بد کفش؛ هفت راهکار ساده و خانگی
بوی کفش از رطوبت حبسشده در کفی میآید؛ هر کاری که رطوبت را کم کند جواب میدهد و هر کاری که بو را بپوشاند نه.
بوی کفش یک علت دارد و بقیهٔ چیزها شاخ و برگ آن هستند: رطوبتی که فرصت خشکشدن پیدا نکرده و باکتریهایی که در همان رطوبت زیاد شدهاند. اگر این جمله را جدی بگیرید، تصمیمهای بعدی خودشان روشن میشوند.
بو از کجا میآید
پا در طول یک روز مقدار قابلتوجهی عرق میکند. خودِ عرق تقریباً بیبو است؛ چیزی که بو میدهد، حاصل کار باکتریهایی است که از آن رطوبت و از سلولهای مردهٔ پوست تغذیه میکنند. جای اصلی این ماجرا کفی است، نه رویه: کفی اسفنجی رطوبت را در خودش نگه میدارد و گرمای بستهٔ داخل کفش، بهترین شرایط را برای باکتری فراهم میکند.
از همینجا یک نتیجهٔ ساده درمیآید. هر کاری که رطوبت را کم کند جواب میدهد و هر کاری که فقط بو را بپوشاند جواب نمیدهد. اسپری خوشبوکننده روی کفش مرطوب، بو را برای دو ساعت پنهان میکند و بعد همان بو با یک لایهٔ عطر روی آن برمیگردد. این تنها دلیلی است که خیلیها فکر میکنند بوی کفششان درمانناپذیر است.
جوراب و رویه؛ دو چیزی که قبل از هر روشی مهماند
جوراب اولین لایهای است که رطوبت را میگیرد. جوراب نخی یا نخغالب عرق را جذب میکند و آن را از پوست دور نگه میدارد. جوراب تمامپلیاستر رطوبت را روی پوست حبس میکند و همانجا نگه میدارد. اگر پای پرعرقی دارید، عوضکردن جوراب در میانهٔ روز از هر اسپریای مؤثرتر است.
رویهٔ کفش هم نقش دارد. رویهٔ مش و بافت هوا را رد میکند و کفش را در طول روز خشکتر نگه میدارد؛ مدلهایی مثل کتانی با رویهٔ بافتی یا کتانی نیوبالانس مشدار از این نظر وضعیت بهتری دارند. رویهٔ تمامبسته و چرمی گرمتر است و در تابستان زودتر بو میگیرد. این ایراد کفش نیست، ویژگی جنس است و با چرخاندن جفتها جبران میشود.
خشککردن، درست انجام شده
کفش را بعد از درآوردن مستقیم داخل کمد نگذارید. بند را باز کنید، زبانه را عقب بکشید و کفی را بیرون بیاورید. کفی که جدا شود، در چند ساعت خشک میشود؛ همان کفی در جای خودش ممکن است تا صبح مرطوب بماند. کفش را جایی با جریان هوا و در سایه بگذارید.
آفتاب مستقیم و شوفاژ راهحل نیستند. حرارت رویه را خشک و شکننده میکند و در کفشهای چسبی، خط زیره را باز میکند. اگر مسیر خانه تا محل کارتان پیاده است و کفش هر روز خیس عرق میشود، یک جفت دوم بیشتر از هر ماده و اسپری کمک میکند.
قاعدهٔ چرخاندن جفتها
کفش برای خشکشدن کامل حدود یک شبانهروز وقت لازم دارد. یعنی پوشیدن یک جفت در دو روز پشتسرهم، عملاً یعنی پوشیدن کفش مرطوب در روز دوم. اگر دو جفت را یکروزدرمیان بپوشید، بو تقریباً از بین میرود و عمر هر دو جفت هم بیشتر میشود. این سادهترین و کمهزینهترین کاری است که میشود کرد و بیشترین اثر را هم دارد.
جوش شیرین و پودر بوگیر
جوش شیرین در دسترسترین گزینه است. شب یک قاشق در هر لنگه بریزید و صبح خالی کنید و کفش را خوب بتکانید. رطوبت را میگیرد و محیط را برای باکتری نامناسب میکند. اگر کفش رویهٔ روشن دارد، دقت کنید پودر در درزها نماند.
گزینهٔ ساختهشده برای همین کار، پودر بوگیر کفش و پا است که در دستهٔ لوازم جانبی کفش داریم. کارش هم دقیقاً همان است: جذب رطوبت داخل کفی. بهترین زمان استفاده بلافاصله بعد از درآوردن کفش است، نه صبح موقع پوشیدن؛ چون هدف خشککردن رطوبتی است که تازه وارد کفش شده. انتظار معجزه از آن نداشته باشید: روی کفشی که هر روز پوشیده میشود و هیچوقت خشک نمیشود، پودر هم کاری از پیش نمیبرد. کنار چرخاندن جفتها اما کار را تمام میکند.
فریزر؛ آنچه واقعاً انجام میدهد
روش رایج گذاشتن کفش در کیسه و فریزر، باکتریها را غیرفعال میکند ولی رطوبت را از بین نمیبرد. یعنی بو موقتاً کم میشود و بعد از چند بار پوشیدن برمیگردد. اگر میخواهید امتحانش کنید، بعد از بیرون آوردن حتماً کفش را کامل خشک کنید، وگرنه فقط چند روز وقت خریدهاید. برای کفشهای چسبی ارزان هم توصیه نمیشود، چون سرمای شدید چسب خط زیره را شکننده میکند.
کفی: بشویید یا عوض کنید
اگر بو بعد از چند روز خشککردن هنوز هست، کفی را بیرون بیاورید و بو بکشید. تقریباً همیشه منبع همان است. کفی قابلبرداشتن را با آب ولرم و کمی مایع ملایم بشویید، آبکشی کنید و در سایه کاملاً خشک کنید. کفی اسفنجی که سالها کار کرده و له شده، شسته هم بو را نگه میدارد؛ آن را عوض کنید. تعویض کفی از هر روش دیگری سریعتر جواب میدهد و ارزانتر هم تمام میشود.
هفت کار، به ترتیب اثر
| کار | روی چه چیزی اثر میگذارد | چقدر دوام دارد |
|---|---|---|
| چرخاندن دو جفت | ریشهٔ ماجرا؛ رطوبت فرصت خشکشدن پیدا میکند | دائمی |
| درآوردن و خشککردن کفی | اصلیترین منبع بو | هر شب، دائمی |
| تعویض کفی فرسوده | بویی که با شستن نمیرود | تا فرسودهشدن کفی بعدی |
| جوراب نخی و عوضکردن آن | رطوبت را قبل از رسیدن به کفی میگیرد | روزانه |
| پودر بوگیر یا جوش شیرین | رطوبت باقیمانده در کفی | چند روز، قابل تکرار |
| هوادهی در سایه | رطوبت سطحی رویه و آستر | چند روز |
| مدل باز در فصل گرم | پیشگیری؛ اصلاً رطوبتی حبس نمیشود | تا آخر تابستان |
پیشگیری در تابستان
سادهترین راه این است که در گرما کفش بسته نپوشید. مدل باز اصلاً رطوبت را حبس نمیکند و مسئله از اول به وجود نمیآید. صندل سهبند راحتی برای رفتوآمد روزانه و دمپایی اسلاید مردانه برای خانه و بیرون کوتاه، همین کار را میکنند. مجموعهٔ کامل در صندل و دمپایی و تابستانه زنانه است و نکات انتخابشان در راهنمای خرید صندل و دمپایی آمده.
کی بو یعنی کفش تمام شده است
یک حالت هست که هیچ روشی جوابش را نمیدهد. وقتی آستر داخلی پاره شده و اسفنج زیرش بیرون زده، یا کفی به بدنه چسبیده و درنمیآید و بو بعد از یک هفته خشکماندن هم هست، بو دیگر در ساختار کفش نشسته. اینجا شستن و پودر ریختن فقط وقت تلفکردن است. کفشهای سالمتر را در اسپورت و کفش راحتی ببینید و برای نگهداری روزمرهٔ رویه، راهنمای تمیزکردن کفش را بخوانید.
